Bardzo często obserwuję w swoim otoczeniu sytuacje, w których ludzie przychodzą na spotkanie, rozpoczynają rozmowę lub pierwszy kontakt z pewnymi założeniami. Hipotezy te stworzone są zazwyczaj na podstawie ich wcześniejszych doświadczeń lub wizerunku danej osoby, który sobie wykreowali na podstawie dostępnych informacji (np. znalezionych w Internecie, opinii innych osób, wymiany mailowej).

Stąd dzisiejszy #poniedziałkowyeksperyment, o tym dlaczego każdemu należy się czysta karta na start 🙂

Czysta karta na start

W tym tygodniu w ramach #poniedziałkowegoeksperymentu zachęcam Was, by podejść do każdej nowej sytuacji z otwartą głową, dać każdej nowopoznanej osobie czystą kartę. Nie zakładać niczego na samym początku, kiedy nasza wiedza jest niepełna bądź bardzo bazowa. Bardzo często projektujemy sobie obraz sytuacji bądź osoby na podstawie naszej mapy poznawczej. Nasz mózg na podstawie wcześniejszych doświadczeń wykształcił sobie zestaw nawyków, zachowań, które stosuje w nowych sytuacjach, by przyspieszyć reakcję.

Przykładowo: Załóżmy, że nauczyciel matematyki, który gnębił nas w szkole trudnymi zadaniami i często krytykował, był rudy i niski. Mamy z nim silne negatywne skojarzenia i bolesne wspomnienia (upokorzenie, wstyd). Kiedy do naszego zespołu w pracy dołącza rudy, niski analityk, to zamiast dostrzegać jego wysokie kompetencje w zakresie analizy, skupiamy się na tym, że często krytykuje zespół, jest negatywny i pokazuje swoją wyższość. Brzmi znajomo?

Jak widać łatwo w nieświadomy sposób wpaść we wzorce zachowań, które nie tylko zakłamują naszą rzeczywistość, ale też utrudniają relacje z innymi. Mechanizm ten ma swoje oczywiste plusy: pozwala nam szybciej reagować w sytuacji zagrożenia, szybciej analizować sytuacje, etc. Nie jest jednak wolny od wzorców poznawczych – często innym przypisujemy cechy, których nie posiadają, i intencje, których nie mają, tylko na podstawie wcześniejszych doświadczeń. Dlatego warto się wyzwolić z tych schematów myślenia.

Wydaje się to trudne, jednak jeśli rozłożymy to na konkretne małe kroki – sytuacja robi się prostsza 🙂 Kilka propozycji działań poniżej:

  1. Zadawaj otwarte pytania (zamiast „czy…?” spróbuj „jak?” „kiedy?”) i słuchaj odpowiedzi.
  2. Nie zakładaj, że dana osoba czegoś nie wie bądź nie potrafi. Dla odmiany załóż, że ma dużą wiedzę i wysokie kompetencje.
  3. Załóż, że rozmówca ma dobre intencje.
  4. Szukaj pozytywnych połączeń, punktów wspólnych, podobieństw między Tobą a rozmówcą.
  5. Ustaw się w pozycji partnerskiej do rozmówcy, nie traktuj go jako osoby ani lepszej, ani gorszej od siebie.
  6. Szukaj pozytywów, wartości w tym co mówi druga strona.
  7. Zastanów się, czy cechy, ocena danej osoby znajduje odzwierciedlenie w faktach, czy też jest tylko Twoją projekcją.

 

Poniedziałkowy eksperyment to seria krótkich tekstów, w których zachęcam Was do przeprowadzania małych eksperymentów w Waszym życiu. Dzielę się także efektami swoich i wnioskami, które dla mnie z nich płyną. Zapraszam Was do komentowania: jak podoba Wam się dany eksperyment, jakie są Wasze przemyślenia z nim związane, a może macie propozycje kolejnych poniedziałkowych eksperymentów. Zapraszam 🙂